Nerw kulszowy

Nerw kulszowy jest najpotężniejszym nerwem ludzkiego organizmu i składa się z dwóch pni nerwowych: nerwu piszczelowego oraz nerwu strzałkowego wspólnego, objętych wspólną pochewką łącznotkankową. Wywodzi się z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych od L4 do S3 i unerwia grupę mięśni zginaczy uda, a także goleń oraz stopę, poza przyśrodkowym fragmentem podudzia, który zaopatrywany jest czuciowo przez nerw udowo-goleniowy (gałąź n. udowego).

Dostęp podpośladkowy

Lokalizacja nerwu kulszowego (dostęp podpośladkowy). pacjent w ułożeniu na plecach.

W okolicy podpośladkowej nerw kulszowy leży poniżej mięśnia pośladkowego wielkiego, pomiędzy guzem kulszowym od strony przyśrodkowej a krętarzem większym kości udowej od strony bocznej. W celu lokalizacji nerwu głowicę USG (w zależności od warunków anatomicznych liniową bądź convex) przykładamy w płaszczyźnie poprzecznej bezpośrednio pod mięśniem pośladkowym wielkim. Nerw w obrazie USG jest strukturą hiperechogeniczną o charakterystycznym wrzecionowatym kształcie w przekroju poprzecznym. W razie problemów z uwidocznieniem nerwu można prześledzić jego przebieg od okolicy podkolanowej w górę.

Okolica podkolanowa

Lokalizacja nerwu kulszowego w okolicy dołu podkolanowego

Okolica dołu podkolanowego jest równie dobrym miejscem do lokalizacji gdyż nerw przebiega tu dość płytko (najczęściej na głębokości 2-4 cm) pomiędzy mięśniami: półścięgnistym i półbłoniastym od strony przyśrodkowej a mięśniem dwugłowym uda od strony bocznej. Podział n. kulszowego na nerw piszczelowy i strzałkowy wspólny może mięć miejsce na różnej wysokości, zwykle 5 do 10 cm powyżej bruzdy podkolanowej. W celu uwidocznienia nerwu liniową głowicę USG przykładamy w płaszczyźnie poprzecznej w okolicy dołu podkolanowego powyżej bruzdy podkolanowej i nieco bocznie, skanując głowicą w kierunku góra-dół. Z uwagi na dużą podatność nerwu na anizotropię, ważne jest aby wyszukać odpowiedni kąt skanowania co ułatwi nam lokalizacje struktur nerwowych. W razie problemów z odnalezieniem nerwu możemy poprosić pacjenta o naprzemienne zginanie grzbietowe i podeszwowe stopy, nerw kulszowy w czasie wykonywania takiego manewru porusza się w stosunku do nieruchomych otaczających go tkanek. Pień nerwu kulszowego przybiera kształt okrągłej hiperechogenicznej struktury położonej bocznie i powierzchownie w stosunku do naczyń podkolanowych. Po podziale nerw piszczelowy zwykle jaśniejszy (bardziej hiperechogeniczny), większy, położony głębiej i bardziej przyśrodkowo możemy odnaleźć tuż powyżej naczyń podkolanowych (nerw prawie zawsze „spoczywa”na żyle podkolanowej). Nerw strzałkowy wspólny zwykle mniejszy, ciemniejszy w obrazie USG, położony jest bardziej bocznie, powierzchownie oraz praktycznie zawsze bezpośrednio przyśrodkowo do mięśnia dwugłowego uda.